EY-rapport ViDA: Nederland koerst op verplichte e-facturatie via Peppol

In januari 2026 publiceerde EY in opdracht van het Ministerie van Financiën het rapport "ViDA e-facturatie en digitale rapportage". Het onderzoek van 161 pagina's geeft antwoord op twee kernvragen: welke infrastructuur moet Nederland inzetten voor e-facturatie en digitale rapportage, en hoe moet de bredere implementatie eruitzien? De conclusie is helder: Peppol is de aanbevolen infrastructuur, en de eerste wetgevende stappen worden eind 2026 verwacht.

Het kabinet heeft het rapport in februari 2026 aangeboden aan de Tweede Kamer en een internetconsultatie aangekondigd in het vierde kwartaal van 2026. Daarmee wordt de route naar verplichte e-facturatie in Nederland concreet. Als co-founder van de Nederlandse Peppol Autoriteit en verantwoordelijk voor circa 30% van alle Peppol-registraties en 40% van alle Peppol-transacties in Nederland, delen we hieronder onze analyse.

Kernconclusie:

EY adviseert Peppol als verplichte infrastructuur voor e-facturatie en digitale rapportage. Binnenlandse B2B e-facturatie per 1 januari 2030. De internetconsultatie van het conceptwetsvoorstel is bevestigd voor Q4 2026.

Peppol wint en dat is geen verrassing

EY onderzocht drie modellen voor de Nederlandse infrastructuur. De keuze was niet moeilijk.

Peppol-netwerk
Decentrale infrastructuur via gecertificeerde Service Providers.
Oordeel: Aanbevolen.

Frans model
Centraal overheidsportaal aangevuld met private platformen.
Oordeel: Afgeraden.

Nationaal platform
Nieuw te bouwen overheidsplatform.
Oordeel: Afgeraden.

Vrijwel alle geraadpleegde partijen (bedrijfsleven, overheid en softwareleveranciers) spraken voorkeur uit voor Peppol. EY formuleert het in de managementsamenvatting helder:

"De aanbeveling is dan ook om onder voorwaarden [...] voor zowel de e-facturen als de digitale rapportage één uniforme infrastructuur te kiezen, namelijk Peppol."

De onderbouwing spreekt voor zich. De Rijksoverheid ontvangt al circa 1,2 miljoen e-facturen per jaar via Peppol, met minder dan 1% technische foutmarge. De infrastructuur is bewezen, beschikbaar en schaalbaar. Een nieuw systeem bouwen zou jaren duren en miljarden kosten, terwijl Peppol vandaag al draait.

Onze lezing: de verplichting zit in de rapportage

Het EY-rapport adviseert om Peppol wettelijk voor te schrijven als infrastructuur. Maar er zit een nuance in die de meeste analyses over het hoofd zien.

EY stelt voor om in de wet te spreken van "een erkend netwerk dat aan bepaalde eisen voldoet" en Peppol pas in de toelichting bij naam aan te wijzen. Dat is een bewuste keuze: het maakt de wetgeving toekomstbestendig zonder de facto aan flexibiliteit in te boeten.

Wat wij verwachten is dat de wettelijke verplichting zich primair richt op digitale rapportage (DRR) aan de Belastingdienst via Peppol. Doordat organisaties verplicht worden om via Peppol te rapporteren, zullen zij logischerwijs ook hun facturen via Peppol uitwisselen. Peppol wordt daarmee de de facto standaard voor B2B-factuurverkeer, niet omdat factuuruitwisseling via Peppol wettelijk wordt voorgeschreven, maar omdat het de meest logische route is als je er toch al voor rapportage zit.

Het praktische effect is hetzelfde. Het onderscheid is relevant voor hoe je je voorbereidt: richt je niet alleen op het versturen van facturen, maar zorg dat je hele facturatieketen klaar is voor gestructureerde, Peppol-conforme rapportage.

De tijdlijn wordt concreet

Het rapport stelt een ambitieuze maar haalbare planning voor:

• • Internetconsultatie wetsvoorstel – Q4 2026
• • Aannemen wetgeving – uiterlijk medio 2028
• • Verplichte B2B e-facturatie (binnenlands) – 1 januari 2030
• • E-facturatie en DRR voor intracommunautaire transacties – 1 juli 2030
• • Verplichte DRR voor binnenlandse transacties – 2032

De bevestiging van de internetconsultatie in de kabinetsbeslisnota is cruciaal. Het is het eerste concrete politieke signaal dat Nederland daadwerkelijk naar een verplichting toewerkt. Dit zijn geen vrijblijvende gedachten meer.

Wat de markt te winnen heeft

Het EY-rapport bevat marktcijfers die de zakelijke logica van e-facturatie losmaken van de regelgeving. Of de verplichting er nu wel of niet komt, de besparing is er al.

Lagere kosten per factuur

Gestructureerde e-facturatie bespaart 55 tot 70% per factuur ten opzichte van papieren of PDF-facturen. Op het totale Nederlandse factuurvolume van circa 1,8 tot 2 miljard facturen per jaar komt de potentiële besparing uit op € 10 tot 12 miljard. Dat is geen theoretisch getal: in Italië, waar e-facturatie al verplicht is sinds 2019, daalde het BTW-gat met 25%. De Nederlandse overheid ziet vergelijkbare mogelijkheden, met een BTW-gat van 7,0% (€ 5,7 miljard per jaar).

Lage adoptie, grote kans

Tegelijkertijd is Nederland nog niet klaar. Slechts 33 tot 35% van het MKB gebruikt structureel factureringssoftware en meer dan driekwart kent Peppol niet. Bij ZZP'ers doet 37% de boekhouding in Excel. Het verschil tussen de potentiële besparing en de huidige adoptie maakt duidelijk dat er een enorme kans ligt voor wie nu begint.

Sneller betaald

Het rapport laat ook zien hoe e-facturatie betaalgedrag verbetert. Bij het grootbedrijf wordt slechts 38,6% van facturen op tijd betaald, terwijl dat bij microbedrijven boven de 80% ligt. Gestandaardiseerde e-facturatie maakt automatische matching mogelijk (inkoopopdracht, levering en factuur) en kan betaaltermijnen met 5 tot 7 dagen verkorten. Hoe groter het bedrijf, hoe groter de winst.

De les uit België: kies ervaring

België voerde per 1 januari 2026 verplichte B2B e-facturatie in via Peppol. Het EY-rapport beschrijft wat er vervolgens gebeurde: facturen die niet aankwamen, softwareproblemen bij dienstverleners en vragen van accountants over de overgangsperiode. Het aantal Peppol-dienstverleners in België groeide naar circa 300, en veel daarvan waren nieuw in het vak.

De conclusie van EY is ontnuchterend: de problemen lagen niet bij Peppol als netwerk, maar bij de onervarenheid van dienstverleners die pas kort actief waren.

Dat is de belangrijkste les voor Nederland. Als de verplichting komt, zal ook hier het aantal dienstverleners groeien. Maar er is een wezenlijk verschil tussen een provider die al meer dan tien jaar Peppol-verkeer verwerkt voor 20.000 organisaties, en een nieuwkomer die net gecertificeerd is. Die keuze maak je liever nu dan onder tijdsdruk.

technisch eenvoudig, als je de basis goed hebt

Het rapport doet een aantal technische aanbevelingen die goed nieuws zijn voor iedereen die al met Peppol werkt. EN 16931 wordt de enige norm. UBL en CII worden beide toegestaan als syntax. Er komen geen extra Nederlandse velden bovenop de ViDA-vereisten. En het instemmingsvereiste (waarbij de ontvanger akkoord moet gaan met het ontvangen van e-facturen) vervalt.

EY adviseert ook om de optionele ICV-rapportage (5-dagenrapportage voor intracommunautaire verwervingen) niet in te voeren. In plaats daarvan wordt voorgesteld het BTW-aangiftetijdvak van kwartaal naar maand te verkorten. De lopende 5-corner Peppol-pilot, waaraan de Belastingdienst deelneemt, kan deze rapportage overbodig maken doordat de Belastingdienst direct via Peppol toegang krijgt tot transactiedata.

Bepaalde groepen worden (tijdelijk) uitgezonderd: KOR-ondernemers (250.000 tot 300.000 bedrijven), ondernemers met meer dan 90% B2C-omzet, en bepaalde vrijgestelde prestaties in sectoren als zorg, onderwijs en financiële dienstverlening.

wat dit voor jouw organisatie betekent

De richting is duidelijk: e-facturatie via Peppol wordt de standaard in Nederland. De vraag is niet meer of, maar wanneer. Bedrijven die nu al overstappen besparen nu al kosten en zijn straks klaar als de verplichting ingaat.

eConnect is als leverancier van de Rijksoverheid, co-founder van de Nederlandse Peppol Autoriteit en bestuurslid van OpenPeppol direct betrokken bij hoe deze transitie vorm krijgt. De PSB is al ViDA-ready en biedt automatische DRR-rapportage zodra dit verplicht wordt. Zonder dat klanten hun bestaande koppeling hoeven aan te passen.

Wil je weten hoe jouw organisatie ervoor staat? Plan een vrijblijvend gesprek en we brengen samen in kaart wat er nodig is. Neem contact met ons op stuur een e-mail aan info@econnect.eu of bel ons op 088-4406633.